Stoornissen in de sociaal-cognitieve functies

Yvonne Rensen presenteerde de onderzoeksresultaten naar stoornissen in de sociaal-cognitieve functies bij mensen met alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen, inclusief mensen met het syndroom van Korsakov.

Sociale cognitie is relevant om in het alledaagse leven goed met anderen om te gaan door onder meer het herkennen van emoties, het vermogen je te verplaatsen in anderen en sociale regels te kennen en na te leven. Ook in de behandeling is het belangrijk om met sociaal-cognitieve stoornissen rekening mee te houden. De resultaten laten zien dat deze functies ook bij mensen met een alcoholverslaving al verminderd zijn vergeleken met mensen zonder alcoholverslaving, en eigenlijk niet erg verschillen van de prestaties van mensen met alcoholgereleateerde cognitieve stoornissen met of zonder Korsakovsyndroom. Mogelijk zijn deze problemen juist een risicofactor om een alcoholprobleem te ontwikkelen en niet zozeer onderdeel van de kerncriteria van het Korsakovsyndroom.

Discussiepanel

Roy Kessels was een van de genodigde sprekers voor een discussiepanel. Hij ging in debat met David Shanks van University College London, die zijn formele modelbevindingen presenteerde waarin hij het perspectief van één systeem bepleitte. Roy Kessels bepleitte een model met meerdere systemen van het menselijk geheugen.

De inhoudelijke discussie leverde een levendig debat op met als conclusie dat een verwerkingsanalyse van de geheugenfunctie waarschijnlijk nuttiger is voor het veld van geheugenonderzoek dan een strikte visie op onafhankelijke systemen.

Onderzoeksposters

In postersessies brachten diverse collega’s onderzoeksresultaten voor het voetlicht.

• Roy Kessels presenteerde namens Willem Eikelboom en Denice Verberkt een instrument dat het herkennen en meten van agitatie en agressie bij mensen met het syndroom van Korsakov mogelijk maakt. Eerder lieten de onderzoekers al zien dat de RAGE mogelijk bruikbaar is. Deze observatielijst is nu vertaald in het Nederlands en beschikbaar als de KWantitatieve beoordeling van Agitatie en Agressie Door zorg (KWAAD). Hij wordt afgenomen door verpleging of andere zorgprofessionals en blijkt goed bruikbaar in de praktijk. Ook zien we dat agitatie vaak wordt gerapporteerd, maar echte fysieke agressie weinig voorkomt bij deze doelgroep.
• Gwenny Janssen onderzicht in een systematische literatuurstudie de cognitieve gevolgen van een Wernicke-encefalopathie na verschillende soorten bariatrische chirurgie (maagverkleining). Zij keek ook naar het herstel hiervan. Bij bijna driekwart van de patiënten herstellen de cognitieve functies niet volledig, zelfs niet na thiaminebehandeling. Sommigen houden lichte problemen, bij anderen zijn er blijvende ernstige cognitieve stoornisen. Toch speelt neuropsychologisch onderzoek nog nauwelijks een rol in de diagnose of het volgen van de voortgang van deze patiënten. In ons centrum kunnen wij deze zorg wel bieden.
• Maud van Dorst en Julia Roosenschoon presenteerden hun kwalitatieve onderzoeksresultaten over een nieuwe behandeling om apathie te doorbreken voor mensen met het syndroom van Korsakov in de langdurige zorg. Deze nieuwe behandeling, Samen in Actie bij Apathie bij het syndroom van Korsakov (SABA-Korsakov), is ontwikkeld samen met het Universitair Kennisnetwerk Ouderenzorg Nijmegen (UKON) van het Radboudumc. De interventie is beschikbaar en de toepasbaarheid wordt onderzocht in samenwerking met Archipel Zorggroep en het Donders Institue  for Brain, Cognition and Behaviour van Radboud University met een Nationaal Plan Hoofdzaken subsidie van ZonMw.  

‍