Het promotieonderzoek van Loijen laat zien dat opnieuw trainen van de ‘automatische piloot’ van mensen met alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen, waaronder het syndroom van Korsakov, haalbaar is. Dit biedt kansen voor meer effectieve terugvalpreventie. De behandeling vraagt mogelijk meer van het geheugen dan oorspronkelijk gedacht. Bij ernstigere geheugenstoornissen is er meer herhaling nodig.

Automatische processen en cognitieve compensatie

Automatische processen in het brein spelen een belangrijke rol spelen bij verslaving. Daardoor is herstel moeilijker en de kans op terugval groter. Een training kan deze processen, de automatische piloot die we allemaal hebben, bijstellen. Vooral bij verslavingsgedrag is vaker aangetoond dat dit bijdraagt in de preventie van terugval. Anke onderzocht dit verschijnsel met de alcohol-avoidancetraining, waarbij patiënten met een joystick alcoholgerelateerde plaatjes actief van zich afduwen en frisdrankplaatjes naar zich toe trekken. Dat bleek te werken; patiënten konden leren, ook met ernstige geheugenstoornissen, zoals Korsakov. Wel hadden ze dan meer sessies nodig. Binnen haar promotieonderzoek onderzocht Anke Loijen daarnaast de effecten van een andere cognitieve training ‘Master Mind’. Dat is een cognitieve compensatietraining’, ofwel patiënten leren hoe ze op een actieve manier kunnen omgaan met dagelijkse cognitieve klachten, zoals bijvoorbeeld geheugen- en planningsproblemen.

‍

Behandeling is maatwerk

Conclusie na beide praktijkstudies: de welbekende ‘automatische piloot’ opnieuw programmeren is mogelijk, ook bij ernstige cognitieve stoornissen. Wel hebben mensen met geheugenstoornissen meer herhaling (trainingssessies) nodig. Het bleek goed mogelijk om de cognitieve compensatietraining ‘Master Mind’ in groepsverband aan te bieden aan mensen met diverse psychische aandoeningen. Mogelijk dat dit type behandeling bijdraagt aan een actieve probleemaanpak en de kwaliteit van leven. Kortom, cognitieve problemen verdienen meer aandacht in de behandeling van psychische aandoeningen en cognitieve behandelvormen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan herstel.

‍

 Een quote van Maya Angelou vat het impliciet leren prachtig samen:

‍I've learned that people will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel.

Anke: "Deze uitspraak raakt mijn klinische hart én mijn wetenschappelijke werk: impliciete processen doen ertoe!"

Meer lezen over het onderzoek?

Lees het proefschrift met daarin op pagina 165-172 een Nederlandse samenvatting.

‍